kafeskuşları
Satın al
Kuşunuzu seçinBelirtilerNasıl verilir?RehberSSSLiteratür
Satın al
Muhabbet kuşu

Muhabbet Kuşu Tüy Dökümü: Ne Kadar Sürer, Ne Yapmalı?

Muhabbet kuşu tüy dökümü kaç gün sürer, hangi aylarda olur, halsizlik normal mi? Tüy dökümünde beslenme, banyo, uyku ve hangi durumda veterinere gidileceği.

Kısaca

Tüy dökümü (molt) muhabbet kuşunun eski tüylerini yenileriyle değiştirdiği doğal bir dönemdir. Genelde yılda bir ya da iki kez olur ve çoğu kuşta birkaç hafta sürer. Bu sürede kuş biraz uykulu, huysuz ve kaşıntılı olabilir. Proteinli ve çeşitli beslenme, sakin bir ortam, düzenli uyku ve ılık banyo işi kolaylaştırır. Tüysüz kalan açık alanlar, kanayan tüyler ya da aylarca bitmeyen döküm normal değildir.

Tüy dökümü nedir, neden olur?

Tüy canlı bir doku değildir; zamanla aşınır, kırılır, rengini kaybeder. Kuş bu yüzden tüylerini belli aralıklarla yeniler. Eski tüy düşerken altından yeni tüy çıkar; yeni tüyler önce mavimsi-beyaz bir kılıf içinde, iğne gibi görünür. Kuş bu kılıfları gagasıyla ayıklar, kafes tabanında beyaz pul gibi döküntü görmeniz bundandır.

Yavru muhabbet kuşu ilk tüy dökümünü 3–4 aylıkken geçirir; alnındaki çizgiler bu dökümle kaybolur, gözünün etrafında renkli halka belirginleşir.

Ne kadar sürer, hangi aylarda olur?

Sağlıklı bir muhabbet kuşunda tüy dökümü genelde birkaç hafta sürer. Doğada gün uzunluğu ve sıcaklık değişince başlar; evde yaşayan kuşlarda ise belirli bir ayı yoktur. Yapay ışık, oda sıcaklığı ve stres düzeni değiştirdiği için birçok ev kuşu ilkbaharda, sonbaharda ya da yıl içinde dağınık biçimde tüy döker.

Kışın tüy döken kuşu gören sahipler çoğu zaman şaşırır. Kalorifer ve uzun süre açık kalan ışıklar kuşun mevsim algısını karıştırır; bu da tüy dökümünü kışa kaydırabilir. Kuşu cereyandan koruyun, kafesi doğrudan kaloriferin yanına koymayın.

Tüy dökümünde halsizlik normal mi?

Biraz evet. Yeni tüy yapmak vücuda yük bindirir; kuş daha çok uyuyabilir, daha az öter, ellenmekten hoşlanmayabilir ve sık sık kaşınır. İştahı yerinde, dışkısı normal ve gözleri parlak olduğu sürece bu tablo tüy dökümüne uyar.

Ama tüylerini sürekli kabartıp köşede uyuklayan, yem yemeyen ya da dışkısı değişen bir kuşta yalnız tüy dökümü diye beklemeyin. Bu belirtiler hastalığa işaret edebilir.

Tüy dökümünde nasıl beslenmeli?

Tüy büyük ölçüde proteinden yapılır; bu dönemde kuşun proteine, özellikle kükürtlü amino asitlere ihtiyacı artar. Tohum karışımının yanına yumurta maması ya da çok az miktarda haşlanmış yumurta, filizlendirilmiş tohum, yeşillik ve sebze ekleyin. Mürekkep balığı kemiği kafeste dursun.

Tüy dökümü için vitamin aramaya gerek yok; dengeli beslenen bir kuşun ek vitamine çoğu zaman ihtiyacı olmaz ve bazı vitaminlerin fazlası zarar verir. Ek vitamin düşünüyorsanız kuş veterinerinize sorun.

Banyo, uyku ve sakin bir ortam

Sığ bir kapta ılık su ya da ince püskürtülen ılık su, yeni tüylerin kılıfının açılmasına yardım eder ve kaşıntıyı hafifletir. Banyodan sonra kuşu cereyansız, ılık bir yerde kurumaya bırakın; kışın da banyo yapabilir, yeter ki üşümesin.

Geceleri 10–12 saat karanlık ve sessiz bir uyku düzeni verin. Yeni eşya, taşınma, kafes değişimi gibi büyük değişiklikleri tüy dökümü bitene kadar erteleyin.

Yeni çıkan tüylerin dibinde kan damarı vardır; bu tüy kırılırsa kanayabilir. Kuşu ellerken ve kafes dışında uçarken dikkatli olun.

Normal tüy dökümü ile sorun arasındaki fark

Normal tüy dökümünde tüyler dağınık ve simetrik dökülür, vücutta çıplak alan kalmaz, yeni tüyler düzgün çıkar. Tüysüz kalan bölgeler, kırık ve şekilsiz çıkan tüyler, kanat ve kuyruk tüylerini tamamen kaybedip uçamama, kuşun kendi tüyünü koparması ya da aylarca bitmeyen döküm başka bir soruna işaret eder. Muhabbet kuşlarında kanat ve kuyruk tüylerinin dökülüp yeniden çıkmadığı "Fransız tüy dökümü" denen tablo viral hastalıklarla ilişkilidir ve veteriner muayenesi ister.

Ne zaman veterinere gitmeli?

Tüy dökümü sırasında kuşunuz yem yemiyorsa, tüylerini kabartıp sürekli uyukluyorsa, dışkısı bir günden uzun süredir sulu ya da renkliyse, kırılan bir tüyden kanama birkaç dakikada durmuyorsa, vücutta çıplak alanlar oluşuyorsa ya da döküm aylarca sürüyorsa bir kuş veterinerine görünün.

Tüy dökümünde wingPRO+

Tüy dökümünde besinin iyi sindirilip emilmesi önemlidir. wingPRO+ sindirimi ve bağırsak florasını destekleyen probiyotikli bir yem katkısıdır. Bu bir ilaç değil, yem katkı maddesidir; tedavi amaçlı kullanılamaz. Etiket dozu 1 litre içme suyuna 5 damladır: suyu hazırlayıp çalkalayın, suluğu bu sudan doldurun. Hazırlanan su 3 gün kullanılır, sonra aynı oranda yeniden hazırlanır. Tüy dökümü döneminde de kullanım aynıdır; mamaya ya da yeme damlatmak etiket kullanımı değildir.

İlgili sayfalar

Sık sorulanlar

Muhabbet kuşu tüy dökümü kaç gün sürer?

Sağlıklı bir muhabbet kuşunda genelde birkaç hafta. Kuştan kuşa değişir; yaş, beslenme, ışık düzeni ve stres süreyi etkiler. Aylarca süren ya da çıplak alan bırakan dökümü veterinere gösterin.

Tüy dökümünde muhabbet kuşu yıkanır mı?

Evet. Sığ kapta ılık su ya da ince püskürtülen ılık su yeni tüylerin açılmasına yardım eder. Kuşu zorla ıslatmayın, banyodan sonra cereyansız ve ılık bir yerde kurumasını bekleyin.

Tüy dökümü için muhabbet kuşuna vitamin vermeli miyim?

Dengeli beslenen bir kuşa çoğu zaman gerek yoktur; bazı vitaminlerin fazlası zarar verebilir. Beslenmeyi yumurta maması, filizlendirilmiş tohum ve yeşillikle zenginleştirin; ek vitamini kuş veterinerinize danışarak verin.

Muhabbet kuşu kışın neden tüy döker?

Evde kalorifer ve uzun süre açık kalan ışıklar kuşun mevsim algısını değiştirir; tüy dökümü kışa kayabilir. Kuşu cereyandan koruyun, gece karanlık ve sessiz bir uyku düzeni verin.

Kaynaklar

  1. Murphy ve King, 1984. Sulfur amino acid nutrition during molt in the White-crowned Sparrow. 1. Does dietary sulfur amino acid concentration affect the energetics of molt as assayed by metabolized energy?. The Condor 86(3): 314–323. doi:10.2307/1367002
  2. Waite ve Taylor, 2014. Characterizing the avian gut microbiota: membership, driving influences, and potential function. Frontiers in Microbiology 5: 223. doi:10.3389/fmicb.2014.00223

Tüm literatür →